Bị rắn cắn nhiều do nuôi rắn tự phát
Tuy chưa có ca nào tử vong khi điều trị ở Trung tâm chống độc, song có rất nhiều ca khi nhập viện thì bệnh nhân đã lâm vào tình trạng rất nguy kịch khiến quá trình điều trị gặp rất nhiều khó khăn.
Lý giải về nguyên nhân tăng đột biến số lượng bệnh nhân bị rắn độc cắn tại Trung tâm chống độc, ông Duệ cho hay: Thứ nhất, mùa hè vốn là mùa rắn đi kiếm ăn sau một thời gian nghỉ đông nên chúng phân tỏa ở khắp mọi nơi và chỉ cần vô tình dẫm phải chúng là có thể bị chúng cắn. Tuy nhiên, lượng người vô tình dẫm phải rắn và bị chúng cắn không đáng kể mà hiện nay ở một số vùng quê của các tỉnh như Thái Bình, Nam Định, Bắc Ninh, Bắc Giang... xuất hiện nhiều hộ gia đình nuôi rắn tự phát. Loài rắn mà các hộ gia đình nuôi, đại đa số nhập giống từ Thái Lan hoặc từ miền Nam nên rất độc.
Nhiều người do chưa có kinh nghiệm nuôi rắn nên đã bị chính những con rắn mình nuôi cắn và phải nhập viện cấp cứu. Thứ hai, trước đây mỗi lần bị rắn cắn người dân hay tìm đến các ông thầy lang gần nhà để điều trị hoặc ở nhà chịu chết, nhưng từ ngày Trung tâm chống độc mở rộng công tác tuyên truyền, người dân biết đến Trung tâm nhiều hơn do đó lượng bệnh nhân nhập viện năm nay tăng hơn năm ngoái rất nhiều.
 |
| Các bệnh nhân vẫn trong tình trạng bất động toàn thân, thở hoàn toàn bằng máy. |
Trong mấy năm trở lại đây, Trung tâm chống độc đã bắt đầu áp dụng chữa trị cho bệnh nhân bị rắn độc cắn bằng phương pháp truyền huyết thanh kháng nọc cùng một số phương pháp hỗ trợ điều trị khác. Với phương pháp này, việc điều trị đã trở nên thuận lợi và dễ dàng hơn, rút ngắn được thời gian điều trị và hiệu quả khỏi bệnh rất cao. Tỷ lệ tử vong hầu như là bằng không. Tuy nhiên, hiện tại Trung tâm vẫn chưa có đủ các loại huyết thanh kháng nọc cho tất cả các loại rắn.
Cũng theo TS Phạm Duệ, tùy theo loại rắn, tùy trường hợp bị cắn và tùy vết cắn mà thời gian điều trị sẽ khác nhau. Bình thường đối với loại rắn cạp nia, thời gian điều trị phải mất ít nhất khoảng 3 tuần, rắn hổ mang mất từ 5 ngày đến 1 tuần là có thể xuất viện. Riêng rắn hổ chúa, trung bình thời gian điều trị là từ 1 tuần đến 10 ngày.
1.001 lý do bị rắn cắn
Theo quan sát của phóng viên, hiện khu điều trị đặc biệt của Trung tâm chống độc của Bệnh viện Bạch Mai đang tiếp nhận 4 ca bị rắn độc cắn trong tình trạng hết sức nguy kịch. Các bệnh nhân vẫn trong tình trạng hôn mê sâu.
Trong số đó, theo BS Bế Hồng Thu – Phó giám đốc phụ trách điều trị của Trung tâm, có trường hợp của bệnh nhân Lê Văn San (59 tuổi, quê ở Phú Thọ) nằm ở giường số 10, bị rắn cạp nia cắn khi đi làm đồng về muộn.
Trên đường đưa bệnh nhân từ Phú Thọ xuống, khi đi đến Cầu Giấy thì bệnh nhân bị ngừng tim nên phải rẽ vào Bệnh viện Giao thông Vận tải cấp cứu, ép tim; sau đó chuyển lên Trung tâm chống độc. Mặc dù Trung tâm đã cố gắng áp dụng mọi biện pháp cấp cứu nhưng bệnh nhân vẫn đang bị hôn mê sâu, toàn thân tê liệt, chân tay nhiều chỗ bị sưng tấy.
 |
| Đậu Đức Nhân (25 tuổi, quê Nghệ An) bị rắn cạp nia cắn đang điều trị tại Trung tâm chống độc. |
Đối diện với bệnh nhân Lê Văn San cũng là một bệnh nhân bị rắn cạp nia cắn. Bệnh nhân này tên là Đường Văn Lâm (17 tuổi, quê ở Bạch Thông, Bắc Kạn). Theo mẹ của bệnh nhân cho biết, Lâm bị rắn cắn do ban đêm đi mò cua bắt cá ở đồng. Do khi bị rắn cắn bệnh nhân không có cảm giác gì, chỉ thấy hơi nhói ở tay nên chủ quan không đến trạm xá. Cho đến lúc bị nôn ói, người lả đi, mắt mờ không nhìn thấy gì người nhà mới cuống cuồng đưa lên bệnh viện huyện. Bệnh viện huyện cho xe chở lên bệnh viện tỉnh nhưng vì không có sự chuẩn bị từ trước nên đã để quên bình thở, dọc đường bệnh nhân bị ngừng thở, toàn thân bất động và lúc đến bệnh viện tỉnh thì toàn thân đã tím tái, ngưng thở hoàn toàn. Mặc dù các bác sĩ bệnh viện tỉnh đã bóp bóng, cho thở ôxy và ép tim nhưng bệnh nhân vẫn không có chuyển biến gì. Cho đến nay, dù đã được điều trị tại Trung tâm chống độc được 3 tuần nhưng bệnh nhân mới chỉ hé mắt chứ chưa nhìn thấy gì, chân tay đã bắt đầu cử động được.
TS Phạm Duệ cho biết, mùa hè thường xuất hiện nhiều loại rắn độc nhưng trong đó có 4 loại rắn độc thường hay gặp và gây nguy hiểm nhất đó là rắn cạp nia, rắn hổ mang bành, rắn hổ chúa và rắn lục. “Mỗi tháng chúng tôi tiếp nhận rất nhiều ca bệnh đến cấp cứu và điều trị, trong đó nguyên nhân bị rắn cắn rất đa dạng. Có người lên đồng, lên rẫy làm nông bị rắn cắn, có người nằm ngủ trên giường có đóng cửa phòng hẳn hoi mà vẫn bị rắn chui vào nhà cắn và đại đa số đều bị 4 loại rắn trên cắn...” – ông Duệ chia sẻ.
Với loại rắn cạp nia là loại rắn hay đi ăn đêm và hay mò vào nhà, khi bị loại này cắn là có thể bị tê liệt toàn thân tại chỗ. Những triệu chứng sớm nhất khi bị cạp nia cắn dễ nhận biết nhất đó là khó thở, tức ngực, khó nuốt, co thắt cổ họng cho đến lúc liệt toàn thân, không nhúc nhích được. Nếu không được đưa đến bệnh viện để thở máy sớm thì nạn nhân có thể chết vì suy hô hấp.
Còn với loại rắn hổ mang bành (còn gọi là hổ mang thường, hổ phì, hổ trì hay hổ đất...) khi cắn thường gây phù nề và hoại tử cơ rất lớn. Người bị rắn hổ mang bành cắn chân tay bị sưng vù, có kèm theo liệt cơ và có thể dẫn đến tử vong, còn nhẹ thì dẫn đến tàn tật nếu không được cấp cứu kịp thời.
Riêng với loại rắn hổ chúa khi cắn xong nọc độc chạy vào cơ thể rất nhanh, khiến cho bệnh nhân bị phù nề cấp, liệt cơ và có thể chết vì suy hô hấp hoặc chết vì suy thận trong thời gian rất sớm. Còn với loại rắn lục (có màu xanh như lá cây, là loại rắn hay gặp ở vùng trung du, đồi núi) khi cắn sẽ gây rối loạn đông máu và chảy máu cho đến hết.
| Sơ cứu bệnh nhân bị rắn cắn Khi bị rắn cắn, trước hết người bị rắn cắn phải rất bình tĩnh, không nên hoảng loạn. Việc phải làm đầu tiên là nặn máu độc từ vết thương vừa bị rắn cắn ra ngay tại chỗ, nếu có vòi nước cạnh đấy thì có thể nặn máu chảy dưới vòi nước. Đây là kinh nghiệm của người dân nuôi rắn vùng Lệ Mật, Hà Nội và được TS Phạm Duệ thừa nhận là rất có hiệu quả bởi nó giúp cơ thể đào thải được một lượng độc đáng kể khi mới bị rắn cắn vào, chưa khuếch tán khắp cơ thể. Tiếp theo là dùng băng ép, tốt nhất là băng chun nếu không thì dùng băng vải để ép chặt phần trên vết thương (băng ép chứ không phải ga rô vì ga rô là xoắn để chặn động mạch, chỉ áp dụng với trường hợp chảy máu). Điều thứ ba là hạn chế vận động, vì vận động càng nhiều sẽ làm cho hệ thống tuần hoàn chạy càng nhanh và nọc độc khuếch tán lên não càng sớm. Sau khi đã sơ cứu tại chỗ nên đưa ngay bệnh nhân đến trung tâm y tế gần nhất để được họ tư vấn và hỗ trợ điều trị. Không nên đi tìm thầy lang lãng phí thì giờ điều trị của bệnh nhân bởi theo TS Phạm Duệ “cho đến bây giờ theo quan sát của chúng tôi thì các bài thuốc của thầy lang rất ít hiệu quả. Thậm chí có nhiều người khi uống thuốc của thầy lang còn trở nên biến chứng nặng nề hơn và gây cho quá trình điều trị khó khăn hơn”. Khi di chuyển bệnh nhân nên đi bằng ôtô hoặc xe máy, tránh cho người bị rắn cắn phải vận động. |
Hà Tùng Long
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét